Bezpieczna przyszłość Małopolski

Szybsza pomoc, lepiej przygotowane służby, bezpieczne szpitale – Małopolska uruchamia jeden z najważniejszych programów inwestycyjnych ostatnich lat, wzmacniając tym samym odporność regionu na sytuacje kryzysowe i budując świadomość obywatelską wszystkich Małopolan. Wśród kluczowych projektów znalazły się m.in. nowe Małopolskie Centrum Cyberbezpieczeństwa oraz nowoczesne Centrum Szkoleniowo-Treningowe dla Małopolskiego Garnizonu Policji.

Ponad miliard złotych Małopolska przeznaczy na inwestycje, które mają zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców – od ochrony przed cyberatakami, przez wsparcie służb ratowniczych, po przygotowanie mieszkańców na ewentualne zagrożenia.

Każda z tych inwestycji ma jeden cel – zapewnić mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa. Chcemy, aby pomoc docierała szybciej, by służby były jeszcze lepiej przygotowane, a instytucje – od szpitali po infrastrukturę publiczną – działały niezawodnie w każdej sytuacji. To kompleksowe podejście pozwala nam budować nowoczesny system bezpieczeństwa, który będzie służył mieszkańcom przez wiele lat

Strażacy i ratownicy z nowym sprzętem

Jeszcze w kwietniu do strażaków ochotników trafią 23 nowoczesne samochody ratowniczo-gaśnicze z napędem 4x4. To drugi etap programu „Bezpieczna Małopolska – Bon na ratowanie”, który obejmuje jednostki OSP działające na terenie 23 gmin o zróżnicowanym charakterze: górskim, uzdrowiskowym, rolniczym i podmiejskim. Całkowita wartość tego projektu wynosi ponad 24 mln zł, z czego 15,64 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. Łącznie, w dwóch etapach programu małopolscy strażacy otrzymają 86 pojazdów.

Poza Funduszami Europejskimi Województwo Małopolskie konsekwentnie wspiera służby ratownicze z własnego budżetu. Tylko w 2025 roku przeznaczono blisko 11 mln zł dla OSP oraz ponad 3,2 mln zł dla innych służb.

Środki pozwoliły m.in. na:

• zakup pojazdów, łodzi, quadów i specjalistycznego sprzętu,
• modernizację remiz,
• szkolenia strażaków – w 2026 roku planowane jest przeszkolenie ponad 3,3 tys. osób,
• nowe dopłaty do zbiorników paliwa oraz kursów dla kierowców pojazdów uprzywilejowanych.

Równolegle inwestowane są środki w bezpieczeństwo na wodzie – siedem jednostek WOPR otrzyma ponad 6 mln zł na nowoczesny sprzęt, w tym łodzie, skutery, drony i defibrylatory.

Inwestujemy w ludzi, sprzęt i kompetencje. To one decydują o tym, jak szybko i skutecznie jesteśmy w stanie pomóc naszym mieszkańcom. Bez dobrze przygotowanych strażaków i ratowników nawet najlepsza infrastruktura nie zapewni bezpieczeństwa

Gotowi na każdą sytuację

Jedną z kluczowych inwestycji wzmacniających system bezpieczeństwa w regionie będzie budowa Centrum Szkoleniowo-Treningowego dla Małopolskiego Garnizonu Policji. To nowoczesny kompleks, który ma odpowiadać na rosnące wymagania wobec służb i zmieniający się charakter zagrożeń. W obiekcie znajdą się m.in. strzelnice, symulatory sytuacji taktycznych, plac manewrowy oraz sale wykładowe, umożliwiające prowadzenie realistycznych i wieloetapowych szkoleń.

Centrum pozwoli funkcjonariuszom doskonalić umiejętności w szerokim zakresie – od działań operacyjnych i interwencyjnych, przez ratownictwo medyczne i bezpieczeństwo ruchu drogowego, po działania w trudnym terenie, w tym górskim i wodnym. Istotnym elementem będzie także szkolenie we współpracy z innymi służbami ratowniczymi, co ma kluczowe znaczenie w sytuacjach kryzysowych wymagających skoordynowanych działań.

Projekt, realizowany przez Komendę Wojewódzką Policji w Krakowie, otrzyma około 21 mln zł dofinansowania z Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027, przy wkładzie własnym przekraczającym 38 mln zł. Inwestycja ma bezpośrednio przełożyć się na podniesienie kwalifikacji funkcjonariuszy, a docelowo – na większe bezpieczeństwo mieszkańców i turystów odwiedzających Małopolskę.

Cyfrowa tarcza dla szpitali

Małopolskie Centrum Cyberbezpieczeństwa dla szpitali wojewódzkich to przełomowy projekt z zakresu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa cyfrowego. Inwestycja o wartości 10 mln euro obejmuje 14 szpitali i ma na celu stworzenie kompleksowej „tarczy cybernetycznej”, która będzie chronić sieci, systemy i dane medyczne przed coraz częstszymi atakami hakerskimi.

Centrum będzie na bieżąco monitorować środowiska IT szpitali, analizować incydenty i wspierać placówki w usuwaniu skutków cyberzagrożeń. Projekt obejmuje zakup nowoczesnej infrastruktury serwerowej, wdrożenie oprogramowania i licencji, opracowanie ram zarządzania ryzykiem, zatrudnienie specjalistów oraz prowadzenie szkoleń i działań edukacyjnych dla personelu medycznego.

Jak podkreśla marszałek, w dobie cyfryzacji każda przerwa w działaniu systemów szpitalnych może mieć poważne konsekwencje – nie tylko dla pacjentów, ale i dla całego funkcjonowania placówek ochrony zdrowia. Centrum ma działać nieprzerwanie, zapewniając stałe wsparcie oraz zwiększając odporność operacyjną szpitali.

Zakończenie prac zaplanowano na grudzień 2027 roku, a realizatorem projektu jest spółka Małopolskie Parki Zdrowia w partnerstwie ze wszystkimi wojewódzkimi szpitalami.

Inwestycje dual-use

Małopolska stawia na infrastrukturę podwójnego zastosowania – obiekty i transport, które służą mieszkańcom na co dzień, a w sytuacjach kryzysowych stają się elementem systemu bezpieczeństwa. W całej Małopolsce powstaną nowoczesne miejsca schronienia: parkingi przy szpitalach i ośrodkach zdrowia, wielofunkcyjne budynki publiczne, a także przekształcone remizy i obiekty typu „parkuj i jedź”, gotowe do ewakuacji ludzi.

Przykładem będzie parking przy powstającym Małopolskim Centrum Psychiatrii i Leczenia Uzależnień od Nowych Technologii Cyfrowych, który w sytuacjach kryzysowych będzie pełnił funkcję punktu doraźnego schronienia i pierwszej pomocy, a także nowa siedziba Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie, projektowana tak, by w razie potrzeby chronić mieszkańców.

Równocześnie Małopolska inwestuje w nowoczesny tabor kolejowy dual-use. 25 elektrycznych zespołów trakcyjnych od NEWAG S.A., o wartości 1,39 mld zł będzie obsługiwać codzienne podróże po województwie, ale w chwili zagrożenia pozwoli sprawnie ewakuować Małopolan.

Do końca sierpnia Małopolska otrzyma pierwszych sześć nowych pociągów. To nie tylko wygodniejsze podróże, ale też dodatkowe połączenia, mniejszy ruch na drogach i większe bezpieczeństwo pasażerów

Innowacje dla nauki i bezpieczeństwa

Małopolska staje się jednym z wiodących regionów w Polsce w rozwoju sektora kosmicznego. Województwo wspiera pionierskie działania Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, w tym projekt wyposażenia nowoczesnego Centrum Technologii Kosmicznych oraz Wydziału Technologii Kosmicznych w unikalne na skalę światową laboratoria badawcze. Całość inwestycji, o wartości około 39,5 mln zł, będzie realizowana w latach 2026–2028 przy dofinansowaniu Unii Europejskiej w wysokości ok. 33,6 mln zł.

W nowopowstałych laboratoriach prowadzone będą zarówno badania podstawowe, stosowane, jak i wdrożeniowe. Trzy kluczowe jednostki to Habitat do symulacji misji kosmicznych, Symulator warunków panujących na Księżycu oraz Laboratorium systemów teleinformatycznych do testowania technologii komunikacji satelitarnej i naziemnej. W projekcie szczególny nacisk położono na tzw. New Space – technologie, które mogą poprawić bezpieczeństwo i jakość życia na Ziemi, wspierając m.in. rolnictwo, leśnictwo, ochronę środowiska, zarządzanie kryzysowe, działania ratownicze i monitoring zmian klimatycznych.

Projekt wpisuje się w strategiczne ramy rozwoju sektora kosmicznego – jest zgodny z Polską Strategią Kosmiczną, dokumentami ESA oraz komplementarny z innymi projektami AGH, w tym akceleratorem innowacji obronnych NATO (DIANA) oraz programem Gaia AI Factory rozwijającym krajową infrastrukturę obliczeniową i technologie sztucznej inteligencji. Z nowej infrastruktury będą korzystać zarówno naukowcy, jak i przedsiębiorcy.

Fundusze Europejskie dla Małopolski wspierają nie tylko badania naukowe, lecz także innowacje. W Małopolsce rozwijane są w trzech kluczowych obszarach: zdrowia - gdzie systemy wsparcia gabinetów lekarskich i centra diagnostyki pozwalają lekarzom poświęcać więcej czasu pacjentom, środowiska - poprzez technologie oczyszczania ścieków przemysłowych i efektywne odzyskiwanie surowców oraz bezpieczeństwa - gdzie inteligentne systemy sterowania pojazdami specjalnymi zwiększają skuteczność działań ratowniczych, policyjnych i medycznych.

Czysta woda

Istotnym elementem bezpieczeństwa jest także dostęp do wody. Dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy modernizowane są sieci wodno‑ściekowe – początkowa pula 62 mln zł została zwiększona do około 150 mln zł ze względu na ogromne zainteresowanie samorządów.

Do tej pory podpisano 37 umów o wartości blisko 140 mln zł. Inwestycje obejmują rozbudowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych oraz poprawę infrastruktury komunalnej, m.in. w gminach: Biecz, Bobowa, Pleśna, Spytkowice.